Dystans: 9 km

Czas przejścia: 1h 20 min – do pomnika, 2h 50 min – do kościoła w Iwoniczu

Ścieżka oznakowana biało-czerwonym kolorem im. Armii Krajowej prowadzi z Iwonicza Zdroju do Lasu Grabińskiego w Iwoniczu, a dokładniej do mogiły pomordowanych partyzantów Amii Krajowej i Batalionów Chłopskich z okolicznych wiosek przez wojska hitlerowskie w lipcu 1944 roku i dalej do kościoła parafialnego p.w. Wszystkich świętych we wsi Iwonicz.

Ścieżka zaczyna swój bieg w okolicach Placu Oczki w Iwoniczu- Zdroju przy budynku CIT. Wchodzimy schodami przed zakładem przyrodoleczniczym, Kierujemy się w okolice sanatorium Wisła. Stąd od strony północno wschodniej budynku, jak wskazuje drogowskaz zawieszony na siatce ogrodzeniowej przy parkingu wchodzimy drogą gruntową stokiem g. Winiarska(529 m n.p.m.).

Po niespełna 300 metrach droga skręca w prawo na północ. Ścieżka jest oznakowana i po przejściu kolejnych pięciuset metrów dochodzimy do kierunkowskazu informującego nas o punkcie widokowym na g. Cyrenajka (460m n.p.m.)

Przejście w jedną stronę (na Cyrenajkę) trwa niespełna 10 minut, a widoki są naprawdę świetne. Widać stąd panoramę Iwonicza Zdroju. W odległości 5 km widać wiatraki znajdujące się na terenie gminy Rymanów w okolicach miejscowości Wróblik Królewski.

Po lewej (od wiatraków) znajduje się góra Ispak (482 m n.p.m.), wydobywano kiedyś tam ropę naftową. Na południowo-wschodnim zboczu góry znajduje się Zespół Szkół w Iwoniczu-Zdroju, w skład zespołu wchodzi Szkoła Podstawowa im. ks. dr. Jana Rąba oraz Gimnazjum Publiczne im. Amelii i Karola Załuskich.

Roztacza się stąd widok na Iwonicz Zdrój, otaczają go wniesienia od wschodu : Piekliska ( 447 m n.p.m.) g. Borowinowa( 482 m n.p.m.) i g. Glorietta (550 m n.p.m.), a za nimi (na południe) dostrzec można niezalesione połoninki Przymiarek (626 m n.p.m.) oraz jej zalesionym szczytem g. Wólecką (611 m n.p.m.) Zarośla niestety zasłaniają nam widok g. Winiarską(529 m n.p.m.).
Wracamy do drogowskazu i skręcamy w prawo poprzez łąki gdzie kierujemy się drogą na północ.

Po prawej stronie mijamy g. Ispak (482 m n.p.m.). Schodzimy łąkami w dół, przed nami rozpościera widok na Doły Jasielsko –Sanockie , oraz panorama Krosna i okolicznych miejscowości ( Miejsce Piastowe, Targowiska, Widacz) . Wzdłuż drogi zwanej kiedyś „Gościncami” umieszczono drewniane pale z oznakowaniem biało czerwonym szlaku. Droga doprowadzi nas do miejsca gdzie przechodzi drogi szutrowej polnej w drogę wyłożoną płytami betonowymi. W tym miejscu znajduje się drogowskaz przy którym skręcić należy w lewo do lasu.

Wykonana z drewnianych pali „brama do lasu” z napisem „Do pomnika” wprowadza nas do na leśny dukt. Oznakowana ścieżka pomiędzy drzewami sprowadza nas wzdłuż poręczy drewnianych i po gruntowych schodach nad potok. Znajduje się tam pomnik upamiętniający mord na partyzantach. Dnia 24 lipca 1944 o godz. 4-tej nad ranem, pod wodzą barona Engelsteina komendanta niemiecko-ukraińskiego batalionu „SS Galizien” zamordowano strzałem w tył głowy 72 aresztowanych wcześniej, przywiezionych z więzienia w Jaśle. Byli to w większości członkowie Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w tym: 38-miu mieszkańców Lubatowej , 3 osoby z Iwonicza, 2 osoby z Krościenka Niżnego, 2 osoby z Brzostka, 2 osoby z Korczyny, 1 osoba z Krosna, 1 osoba z Sanoka, 1 osoba z Strzeszyna pow. Gorlice, 2 osoby z Biecza, 20 osób nierozpoznanych. Były to ofiary akcji odwetowych prowadzonych przez hitlerowców związanych Akcją Burza. Mord na partyzantach był również sygnałem do początku akcji AK zmierzającej do odbicia Iwonicza-Zdroju z rąk wojsk Hitlerowskich. Powstanie partyzanckie akcji Burza skutkowało blokadą i odbiciem Iwonicza Zdroju w dniu 25 lipca 1944, zapoczątkowało Rzeczpospolitą Iwonicką. Rzeczpospolita Iwonicka przetrwała 62 dni. Do czasu przejęcia przez wojska sowieckie terenów Beskidu Niskiego, po zakończeniu operacji Dukielsko Preszowskiej w październiku 1944r.

Aby kontynuować spacer należy wrócić do wyłożonej płytami drogi. Mamy w tym miejscu wybór : możemy wracać tą samą drogą którą przyszliśmy do Iwonicza Zdroju, lub dalsze kroki skierować do Kościoła w Iwoniczu czas przejścia to ok. 1h 20min. Droga prowadzi początkowo po płytach betonowych a następnie wzdłuż drogi relacji Krosno – Iwonicz-Zdrój. Po drodze mijamy Cmentarz Choleryczny wsi Iwonicz z 1831r z pomnikiem w formie kamiennego krzyża, upamiętniającego 114 ofiar epidemii. Odległy ok. 150 m od drogi z płyt. Ciekawostką, która powinna zachęcić do spaceru w kierunku kościoła jest zabudowa dworska rodziny Załuskich fundatorów Iwonicza Zdroju, most murowany 1782 , m.in. Zbór Ariański oraz cmentarz parafialny z zabytkowymi grobami zmarłych Iwoniczan.

Kościół w Iwoniczu p.w. Wszystkich Świętych zbudowany z fundacji Marcina Iwanieckiego. Pierwsze wzmianki o świątyni pochodzą z 1464 r. i mówią o poświęceniu jej przez biskupa przemyskiego Mikołaja Błażejowskiego. Pierwotnie kościół posiadał system więźbowo-zaskrzynieniowo-zaczepowy do budowy użyto drzewna modrzewiowego. W I poł. XVII wieku dobudowano zakrystię z kamienia mającą chronić kosztowności kościelne przed najazdami tatarskimi i wojsk Rakoczego jakie w tamtych czasach były nagminne. Od strony zachodniej dostawiono wieżę-dzwonnicę. We wnętrzu kościoła znajduje się bogaty wystrój barokowy, polichromia i obrazy (z 1885 roku), malarzy Jana i Pawła Bogdańskich z Jaślisk. Ołtarz główny, bogato złocony z rzeźbami św. Piotra i Pawła, i Pietą, w ołtarzach bocznych rzeźby i płaskorzeźby dłuta Józefa Aszklara z Lubatowej, (mieszkańca Iwonicza, a później Haczowa) z lat 1885-1895. W bocznej kaplicy Matki Boskiej Bolesnej (południowej) stary ołtarz główny z XV wieku, przeniesiony z nawy głównej po wybudowaniu nowego i stare organy. Nad tą kaplicą z otworem do nawy głównej Loża Kolatorska, zwana Pańskim Chórkiem. W obejściu świątyni kamienne rzeźby również dłuta Józefa Aszklara. W latach 1884-1895 świątynię przebudowano, m.in.: przedłużono korpus nawowy, dobudowano dwie kaplice w formie pseudotranseptu, a do prezbiterium kaplicę Załuskich (Karola i Amelii oraz Michałowej) z ich epitafiami i tablicą proboszcza a także oficera powstania 1831 r. Maksymiliana Stanisławskiego.

W historię iwonickiego kościoła wpisało się wielu znamienitych proboszczów , których długo byłoby tutaj wymieniać, jednakże nie sposób nie wspomnieć o ks. Antonim Podgórskim. Ks. Antoni Podgórski był proboszczem i duchowym przywódcą ale, także genialnym budowniczym. Nie dość, że rozbudował istniejący kościół, był także inicjatorem budowy nieopodal znajdujących się klasztoru sióstr Felicjanek i szpitala dla umysłowo chorych oraz zdrojowej kaplicy.

Wiele można, by pisać na temat zabytków Iwonicza ale to już materiał do napisania kolejnego przewodnika. Obok kościoła znajduje się przystanek komunikacji publicznej, z którego można wrócić busem do Iwonicza-Zdroju. Można także wzdłuż drogi asfaltowej spacerkiem zajmującym ok 1h 40 min. wrócić do centrum Iwonickiego uzdrowiska.